Thema en motieven

Bekijk deze korte animatiefilm.
Denk na over de volgende vragen:
  • Waar gaat het verhaal over?
  • Welke elementen zie je steeds terugkeren?
  • Waarom kiest de filmmaker juist voor deze elementen?
Je begrijpt vast wel waar dit filmpje over gaat, zonder dat dat expliciet wordt genoemd – er worden immers helemaal geen woorden in de film gebruikt. Het thema (‘onderwerp’) van het filmpje blijft impliciet (dat betekent: het wordt niet nadrukkelijk genoemd, maar het is wel aanwezig), maar je voelt het wel: Father and Daughter gaat over de dochter die haar vader erg mist, en een leven lang blijft missen.
In verhalen en romans kunnen we ook vaak het thema aanwijzen, maar het wordt ook in literatuur niet expliciet genoemd. Romeo en Julia begint niet met de zin: ‘Dit boek gaat over de onmogelijke liefde die sterker is dan alles.’ Jemoet dus zelf ontdekken wat het belangrijkste onderwerp in het verhaal is. Je vraagt je af: waarom zou de schrijver dit verhaal hebben geschreven? Waar gaat het verhaal nu echt over? Dat probeer je in een paar woorden (niet in hele zinnen dus!) te omschrijven.
Het thema wordt ondersteund door motieven. Een motief is een element of gegeven dat herhaaldelijk terugkeert. Het is dus een kleiner onderwerp of kenmerk dat past bij het thema. In het filmpje hierboven moet je dan denken aan: het fietsen, tegen de wind in en de heuvel op, het wisselen van de seizoen, hoe ook de personages die ze passeert steeds ouder worden (dus: de tijd die voorbijgaat)… wat kun je zelf nog meer bedenken?

Het is niet altijd makkelijk om thema en motieven te benoemen. Je moet er wat in oefenen! Dat doe je met je volgende leesverslag, maar ook door korte verhalen te lezen. En let op: de volgende twee literaire elementen helpen soms ook:

  • Probeer eerst de titel van het boek te verklaren. De titel is soms een directe verwijzing naar het thema.
  • Sommige boeken hebben ook een motto. Dit is een korte tekst aan het begin van een hoofdstuk of van het hele boek. Vaak is het een citaat dat verwijst naar een ander verhaal. Probeer te verklaren waarom de schrijver juist dit motto gekozen heeft. Misschien verwijst het motto naar een verhaal met eenzelfde thema of motief?


Opdracht
Nu kun je zelf beginnen aan een beschrijving van ’thema en motieven’ in het boek dat jij gelezen hebt. Je begint je leesverslag met een korte samenvatting (ongeveer vijf zinnen). In de kern (het middenstuk) schrijf je de analyse van ‘thema en motieven’ in de roman. Je eindigt je leesverslag met jouw mening over het boek. Het verslag hoeft bij elkaar niet langer dan één A4 te zijn.

Hoe beschrijf je thema en motieven in een roman? Je geeft antwoord op de volgende vragen:

  1. Wat is volgens jou het thema van de roman? Waarom is dat het belangrijkste in de roman? Dus: leg uit waarom dit het thema is.
  2. Welke motieven heb je gevonden? Werk enkele motieven uit met voorbeelden: waar komt dit motief voor in de tekst, geef citaten.
  3. Wat is de relatie tussen thema en motieven?

Succes!

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s